Η τελειοποίηση ενός συγκεκριμένου αγωνιστικού σχεδίου οδηγεί στην κορυφή

Η Ισπανία επικράτησε με 1-0 της Αργεντινής στον μεγάλο τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026 και αναδείχθηκε για δεύτερη φορά στην ιστορία της παγκόσμια πρωταθλήτρια. Μάλιστα, επανέλαβε με εντυπωσιακό τρόπο ό,τι είχε πετύχει και την περίοδο 2008-2010: τότε κατέκτησε αρχικά το Euro και στη συνέχεια το Μουντιάλ, ενώ τώρα ακολούθησε την ίδια ακριβώς διαδρομή, σηκώνοντας πρώτα το Euro του 2024 και, δύο χρόνια αργότερα, το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Ήταν η Ισπανία η καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης; Αναμφίβολα. Μπορεί να μην ήταν εξίσου εντυπωσιακή με εκείνη του Euro του 2024, όπου έπαιζε πιο επιθετικά και βασίστηκε περισσότερο στην εξαιρετική κατάσταση ορισμένων από τους ποδοσφαιριστές της, όπως ο Λαμίν Γιαμάλ και ο Νίκο Γουίλιαμς. Ωστόσο, σε αυτή την εκδοχή της εντυπωσίασε για διαφορετικούς λόγους: για την εκπληκτική ισορροπία ανάμεσα στις γραμμές της, για την ικανότητά της να κρατά τους αντιπάλους μακριά από την περιοχή της —κάτι που εξηγεί και το γεγονός ότι δέχθηκε μόλις ένα γκολ σε ολόκληρη τη διοργάνωση— αλλά και για την απόλυτη προσήλωση των ποδοσφαιριστών της στο αγωνιστικό πλάνο.

Βέβαια, όλα αυτά δεν αποτελούν έκπληξη για την εθνική Ισπανίας, η οποία αναμφίβολα είναι η πιο επιτυχημένη εθνική ομάδα των τελευταίων είκοσι ετών. Είχα γράψει, άλλωστε, στην έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου ένα άρθρο με τίτλο «20 χρόνια από το πρώτο», καθώς το Μουντιάλ του 2006 ήταν το πρώτο που παρακολούθησα συνειδητά. Και για όσους ανήκουν στη γενιά μου, ένα πράγμα είναι απολύτως ξεκάθαρο: η Ισπανία είναι μακράν η πιο επιτυχημένη εθνική ομάδα αυτής της περιόδου.

Πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, όταν μέσα σε είκοσι χρόνια έχει κατακτήσει τρία Euro σε πέντε διοργανώσεις και δύο Παγκόσμια Κύπελλα σε έξι διοργανώσεις; Ακόμη πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι το γεγονός ότι όλες αυτές οι επιτυχίες βασίζονται, σε μεγάλο βαθμό, στην ίδια ποδοσφαιρική φιλοσοφία.

Αν παρακολουθήσει κανείς το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010, θα διαπιστώσει πολλές ομοιότητες ανάμεσα στην τότε και στη σημερινή πρωταθλήτρια κόσμου. Και τότε, η Ισπανία ήταν μια ομάδα που δεν δέχθηκε γκολ στα νοκ άουτ παιχνίδια της διοργάνωσης, επικρατώντας στη φάση των «16», στα προημιτελικά, στα ημιτελικά και στον τελικό με το ίδιο ακριβώς σκορ: 1-0. Διέθετε την ίδια εκπληκτική ικανότητα να κρατά τον αντίπαλο μακριά από την περιοχή της και, παρότι δεν δημιουργούσε ασταμάτητα ευκαιρίες, έβρισκε πάντοτε τον τρόπο να παράγει τις ποιοτικότερες από αυτές.

Μέσα από την κυκλοφορία της μπάλας, την κατοχή και τη διαρκή πίεση στο αντίπαλο μισό, έβρισκε το γκολ που χρειαζόταν — και, όπως αποδείχθηκε, αυτό ήταν συνήθως αρκετό. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο. Η Ισπανία δέχθηκε μόλις ένα γκολ σε ολόκληρη τη διοργάνωση, από το Βέλγιο, και μπορεί να επικράτησε οριακά στα περισσότερα παιχνίδια των νοκ άουτ, όμως στην πραγματικότητα είχε και πάλι την απόλυτη κυριαρχία, την ίδια πίστη στο πλάνο της και την ίδια προσήλωση στην εφαρμογή του.

Προφανώς, η επιτυχία της Ισπανίας δεν είναι αποτέλεσμα ούτε του εκάστοτε προπονητή ούτε της συγκυρίας που φέρνει μια «χρυσή γενιά» ποδοσφαιριστών. Το ισπανικό ποδόσφαιρο υπηρετεί εδώ και δύο δεκαετίες μια σταθερή αγωνιστική φιλοσοφία, με μικρές μόνο προσαρμογές ανάλογα με τις απαιτήσεις της εποχής. Πρόκειται για ένα μοντέλο που χτίζεται από τις ακαδημίες και εξελίσσεται διαρκώς.

Άλλωστε, αρκεί να δει κανείς τη διαδρομή του Λουίς ντε λα Φουέντε για να καταλάβει πόσο μεθοδική ήταν η επιλογή του για τον πάγκο της εθνικής ομάδας. Ο Ισπανός τεχνικός πέρασε επί σειρά ετών από τις μικρές εθνικές ομάδες της χώρας του, γνωρίζοντας όσο λίγοι τη φιλοσοφία, τις αρχές και τον τρόπο λειτουργίας του ισπανικού ποδοσφαίρου.

Προσωπικά, μπορεί όλο αυτό να ακούγεται αποθεωτικό, όμως δεν μπορώ να πω ότι με ενθουσιάζει το ποδόσφαιρο που παρουσιάζει η Ισπανία. Ποτέ δεν ήμουν ιδιαίτερα λάτρης της ατελείωτης κυκλοφορίας της μπάλας και της εμμονής στον απόλυτο έλεγχο του παιχνιδιού. Εκείνο, όμως, που πραγματικά θαυμάζω είναι ο χαρακτήρας νικητή που έχει χτίσει αυτή η ομάδα, αλλά και το γεγονός ότι, στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, η τελειοποίηση ενός συγκεκριμένου αγωνιστικού σχεδίου μπορεί να αποδειχθεί ισχυρότερη από το ατομικό ταλέντο, τους μεγάλους σταρ και οτιδήποτε άλλο.