Σαν σήμερα 4/4: Η ΑΕΚ πρωταθλήτρια Ευρώπης μπροστά σε 80.000 θεατές

Στις 4 Απριλίου 1968, η ΑΕΚ έγραψε ιστορία στο Παναθηναϊκό Στάδιο κατακτώντας το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης στο μπάσκετ, νικώντας τη Σλάβια Πράγας με 89-82 μπροστά σε περίπου 80.000 θεατές και χαρίζοντας στην Ελλάδα το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιο συλλόγου σε οποιοδήποτε άθλημα.

Η αντίπαλος της Ένωσης στον τελικό, η Σλάβια Πράγας, αποτελούσε μία από τις κορυφαίες δυνάμεις του ευρωπαϊκού μπάσκετ εκείνης της περιόδου. Η ομάδα της Τσεχοσλοβακίας κυριαρχούσε στο εγχώριο πρωτάθλημα και είχε ήδη σημαντικές διακρίσεις στην Ευρώπη. Δύο χρόνια πριν είχε φτάσει στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, ενώ την προηγούμενη σεζόν είχε τερματίσει στην τρίτη θέση της ίδιας διοργάνωσης. Παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο για χρόνια, φτάνοντας στα ημιτελικά το 1970 και το 1971, ενώ το 1969 κατέκτησε και το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης (Saporta Cup).

Από την άλλη πλευρά, η ΑΕΚ ήταν η απόλυτη κυρίαρχος στην Ελλάδα. Μέσα σε οκτώ χρόνια είχε κατακτήσει πέντε πρωταθλήματα και είχε ήδη αρχίσει να χτίζει τη δική της ευρωπαϊκή παρουσία. Το 1966 έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα που συμμετείχε σε Final Four του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης, ενώ το 1970 θα έφτανε και στα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων.

Η πορεία προς τον τελικό

Η πορεία της ΑΕΚ στη διοργάνωση εκείνης της χρονιάς ήταν εντυπωσιακή. Η ομάδα, αποτελούμενη αποκλειστικά από Έλληνες παίκτες και με Έλληνα προπονητή, πέρασε τον πρώτο γύρο χωρίς αγώνα. Στη φάση των «16» αντιμετώπισε την ΚΑΣ Βιτόρια από την Ισπανία. Στο πρώτο παιχνίδι ηττήθηκε με 82-72, όμως στη ρεβάνς η Ένωση πραγματοποίησε σπουδαία εμφάνιση και επικράτησε με 85-65, με τον Αμερικάνο να σημειώνει 41 πόντους και να οδηγεί την ομάδα στην ανατροπή.

Στα προημιτελικά η ΑΕΚ αντιμετώπισε τη βελγική Ροαγιάλ, μετέπειτα Άντερλεχτ. Στον πρώτο αγώνα επικράτησε με 76-54, όμως η ρεβάνς αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη. Η ελληνική ομάδα ηττήθηκε με 74-54, ωστόσο κατάφερε να προκριθεί στα ημιτελικά για ένα μόλις καλάθι.

Εκεί βρέθηκε απέναντι στην πανίσχυρη Βαρέζε, κάτοχο του τροπαίου. Στο πρώτο παιχνίδι στην Ιταλία η ΑΕΚ ηττήθηκε με 78-60, όμως ο Χρηστέας με κρίσιμα καλάθια στα τελευταία λεπτά μείωσε τη διαφορά και κράτησε ζωντανές τις ελπίδες πρόκρισης. Στη ρεβάνς που διεξήχθη στο Καλλιμάρμαρο μπροστά σε περίπου 60.000 θεατές, η ΑΕΚ κυριάρχησε από το ξεκίνημα και επικράτησε με 72-52. Η ιστορική «τραβέρσα» του Τρόντζου στα τελευταία δευτερόλεπτα έδωσε την απαιτούμενη διαφορά και το εισιτήριο για τον τελικό.

Η νύχτα που έγραψε ιστορία

Ο μεγάλος τελικός πραγματοποιήθηκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, καθώς εκείνη την εποχή το μοναδικό αξιόλογο κλειστό γήπεδο στην Αθήνα ήταν το μικρό γήπεδο του Σπόρτιγκ. Περίπου 80.000 θεατές κατέκλυσαν το Καλλιμάρμαρο, αριθμός που παραμένει μέχρι σήμερα ρεκόρ Γκίνες για αγώνα μπάσκετ. Χιλιάδες ακόμη βρίσκονταν έξω από το στάδιο, ενώ εκατομμύρια φίλαθλοι σε όλη τη χώρα παρακολουθούσαν την εξέλιξη του αγώνα από το ραδιόφωνο μέσω της ιστορικής περιγραφής του Γεωργίου.

Σε ένα παιχνίδι γεμάτο ένταση και υψηλό ρυθμό, η ΑΕΚ κατάφερε να επικρατήσει της σπουδαίας Σλάβια Πράγας με 89-82. Η νίκη αυτή όχι μόνο χάρισε στην Ένωση το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιο της ιστορίας της, αλλά αποτέλεσε και την πρώτη ευρωπαϊκή κατάκτηση ελληνικής ομάδας σε οποιοδήποτε άθλημα.

Η σημασία της επιτυχίας

Με τη λήξη του αγώνα χιλιάδες φίλαθλοι ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αθήνας. Η λαοθάλασσα που ξεκίνησε από το Καλλιμάρμαρο έφτασε μέχρι την Ομόνοια, σε μια εποχή όπου το καθεστώς της χούντας απαγόρευε τις συναθροίσεις άνω των πέντε ατόμων.

Η επιτυχία της ΑΕΚ είχε και έντονη συναισθηματική φόρτιση. Μεγάλη απουσία εκείνης της βραδιάς ήταν ο Γιώργος Μόσχος, ο οποίος είχε φύγει από τη ζωή ενάμιση χρόνο νωρίτερα. Ο σπουδαίος πλέι μέικερ της ΑΕΚ είχε αγωνιστεί για τελευταία φορά απέναντι στη Σλάβια στο Final Four του Μιλάνου το 1966, και οι συμπαίκτες του αφιέρωσαν τη νίκη και το τρόπαιο στη μνήμη του.

Αξιοσημείωτη ήταν και η στάση των παικτών της Σλάβια Πράγας. Μετά το τέλος του αγώνα συμμετείχαν στα πανηγύρια, κάνοντας τον γύρο του σταδίου και πετώντας τις φανέλες τους στον κόσμο ως ενθύμιο, την ώρα που το πλήθος φώναζε ρυθμικά «Σλάβια – Σλάβια».

Η βραδιά της 4ης Απριλίου 1968 αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το ελληνικό μπάσκετ και άνοιξε τον δρόμο για τις μεγάλες ευρωπαϊκές επιτυχίες που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες σε συλλογικό επίπεδο.

Η σύνθεση της ΑΕΚ στον τελικό: Αμερικάνος (32), Βασιλειάδης (12), Ζούπας (10), Τρόντζος (22), Λαρετζάκης (6), Τσάβας (3), Χρηστέας (4).