Σχέδιο Τραμπ για το Ιράν: Οι 15 όροι και τα ανταλλάγματα για το τέλος του πολέμου

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο 15 όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή φέρεται να έχει καταθέσει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν, συνδυάζοντας αυστηρές απαιτήσεις με σημαντικά ανταλλάγματα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Channel 12, η πρόταση των ΗΠΑ περιλαμβάνει σαφείς δεσμεύσεις για το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και σημαντικές παραχωρήσεις, όπως η πλήρης άρση των διεθνών κυρώσεων.

Το σχέδιο αυτό αποτυπώνει τη στρατηγική της Ουάσιγκτον για μια συνολική διευθέτηση της κρίσης, λαμβάνοντας υπόψη και τις επιδιώξεις του Ισραήλ στην περιοχή.

Ανησυχία στο Ισραήλ για «γρήγορη συμφωνία»

Παρά την πρόοδο που φέρεται να έχει σημειωθεί μέσω έμμεσων επαφών, στο Ισραήλ επικρατεί έντονος προβληματισμός για το ενδεχόμενο μιας ταχείας συμφωνίας-πλαίσιο.

Οι ανησυχίες εστιάζονται στο ενδεχόμενο να υπάρξει κατάπαυση πυρός πριν εξασφαλιστεί πλήρης συμμόρφωση του Ιράν με όλους τους όρους, κάτι που – όπως εκτιμάται – θα μπορούσε να δώσει στρατηγικό πλεονέκτημα στην Τεχεράνη.

Στο προσκήνιο βρίσκεται και η πρόταση για αρχική εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα, διάστημα κατά το οποίο οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία.

Οι βασικοί όροι των ΗΠΑ

Το πακέτο των αμερικανικών απαιτήσεων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την πλήρη αποδόμηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν και τη δέσμευση ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.

Παράλληλα, προβλέπεται απαγόρευση εμπλουτισμού ουρανίου εντός της χώρας, παράδοση αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας και διάλυση βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Στους όρους περιλαμβάνονται επίσης αυστηροί περιορισμοί στο πυραυλικό πρόγραμμα, πλήρης διεθνής εποπτεία, αλλά και διακοπή της υποστήριξης προς συμμαχικές οργανώσεις στην περιοχή.

Τα ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη

Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν σε πλήρη άρση των κυρώσεων, καθώς και να στηρίξουν την ανάπτυξη πολιτικού πυρηνικού προγράμματος στο Ιράν.

Επιπλέον, προβλέπεται η κατάργηση του μηχανισμού «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά των κυρώσεων, ενισχύοντας την προοπτική μιας πιο σταθερής συμφωνίας.

Ανοιχτά ερωτήματα για την εφαρμογή

Παρά το εύρος και τη φιλοδοξία του σχεδίου, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να επιτευχθεί γρήγορα μια συμφωνία, αλλά και αν αυτή θα εφαρμοστεί πλήρως στην πράξη.

Οι διεθνείς ισορροπίες, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η αμοιβαία καχυποψία των εμπλεκόμενων πλευρών καθιστούν τη διαδικασία ιδιαίτερα σύνθετη, σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή παραμένει σε εύθραυστη κατάσταση.