ΟΣΕ: Καθυστερεί η ενεργοποίηση του ETCS – Πότε αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως

Τρεισήμισι χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών με τους 57 νεκρούς, το σύστημα ασφαλείας ETCS δεν έχει τεθεί ακόμη σε πλήρη λειτουργία σε κανένα σημείο του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, προκαλώντας νέα ερωτήματα για την πορεία των απαραίτητων έργων.

Κυβερνητικά στελέχη, αλλά και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, έχουν επαναλάβει τις τελευταίες ημέρες πως μέχρι το τέλος του καλοκαιριού αναμένεται να ολοκληρωθούν τόσο οι εργασίες αποκατάστασης στο τμήμα του βασικού άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη που υπέστη ζημιές από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, όσο και οι εργασίες εγκατάστασης των συστημάτων σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και αυτόματης πέδησης συρμών.

Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το πότε τα συστήματα ETCS και GSM-R θα περάσουν από το στάδιο της εγκατάστασης στην πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία, καθώς απαιτείται η ολοκλήρωση των διαδικασιών πιστοποίησης από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).

Παραδοχή του ΟΣΕ για τη μη λειτουργία του ETCS

Το ζήτημα αναδείχθηκε στη Βουλή, όπου ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, Χρήστος Παληός, παραδέχθηκε μετά από επίμονες ερωτήσεις ότι μέχρι σήμερα το ETCS δεν λειτουργεί σε κανένα σημείο του δικτύου.

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υποστηρίζει πως η πιθανή καθυστέρηση στην πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος από τον Σεπτέμβριο και μετά συνδέεται με τις διαδικασίες πιστοποίησης που θα πρέπει να ολοκληρώσει η ΡΑΣ.

Ακόμη και αν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των έργων στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη έως το τέλος Αυγούστου, η πλήρης επιχειρησιακή χρήση του ETCS δεν αναμένεται πριν από το τέλος του έτους.

Τι ισχύει με το ETCS και το GSM-R

Η διοίκηση του ΟΣΕ επιχείρησε να διευκρινίσει πως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην εγκατάσταση ενός συστήματος και στην πλήρη λειτουργία του. Όπως ανέφερε ο Χρήστος Παληός, το ETCS έχει εγκατασταθεί στο μεγαλύτερο μέρος του βασικού άξονα, ωστόσο απαιτούνται οι απαραίτητες διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Παράλληλα, υπογράμμισε πως λειτουργεί ως επιπλέον δικλείδα ασφαλείας το σύστημα railway.gov.gr, το οποίο όμως δεν αποτελεί πιστοποιημένο σύστημα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ERA).

Το θέμα έχει φτάσει και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη, σχετικά με τον πραγματικό χρόνο λειτουργίας του ETCS και τους λόγους που το σύστημα δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη χρήση.

Καθυστερήσεις και προβλήματα στο σιδηροδρομικό δίκτυο

Κατά την ακρόαση της διοίκησης του ΟΣΕ στη Βουλή ήρθαν στην επιφάνεια και άλλα προβλήματα που αφορούν τη λειτουργία του σιδηροδρόμου.

Χαρακτηριστικό είναι το τμήμα Λιόσια – Κιάτο, όπου το εγκατεστημένο και αδειοδοτημένο σύστημα είχε υποστεί βανδαλισμούς από το 2012 και μέχρι σήμερα δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως. Σύμφωνα με τον ΟΣΕ, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από το πρόγραμμα CEF 2 και το έργο βρίσκεται σε φάση ωρίμανσης, με στόχο τη δημοπράτησή του το φθινόπωρο.

Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στο GSM-R, το ψηφιακό σύστημα επικοινωνιών που θεωρείται απαραίτητο για έναν σύγχρονο και ασφαλή σιδηρόδρομο.

Τα σημεία όπου υπάρχουν ακόμη κενά στο δίκτυο επικοινωνίας είναι:

• Κιάτο – Ροδοδάφνη
• Τιθορέα – Δομοκός
• Λάρισα – Βόλος
• Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα
• Θεσσαλονίκη – Ειδομένη

Για την κάλυψη των συγκεκριμένων κενών έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση ύψους 43,5 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «Μεταφορές 2021-2027».

Υποστελέχωση στον ΟΣΕ

Παράλληλα, σημαντικό παραμένει και το πρόβλημα της στελέχωσης του Οργανισμού. Παρότι το οργανόγραμμα προβλέπει περίπου 2.500 θέσεις εργασίας, σήμερα τα κενά ξεπερνούν τα 1.000, καθώς το προσωπικό δεν ξεπερνά τα 1.400 άτομα, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΟΣΕ.

Η πρόσληψη 430 νέων εργαζομένων βρίσκεται σε εκκρεμότητα, ενώ οι εργαζόμενοι έχουν καταγγείλει ότι από τις τελευταίες προκηρύξεις για σταθμάρχες, κλειδούχους και τεχνικό προσωπικό έχουν καλυφθεί μόνο μέρος των θέσεων.

Την ίδια στιγμή, μέρος του προσωπικού δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τις απαιτούμενες διαδικασίες πιστοποίησης, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον πιέσεις στην καθημερινή λειτουργία του δικτύου.

Η διοίκηση του ΟΣΕ υποστηρίζει πως βρίσκεται σε εξέλιξη συνολικό σχέδιο αναδιοργάνωσης, με νέο σύστημα διαχείρισης ασφάλειας, προσλήψεις στελεχών και μακροχρόνιο πρόγραμμα συντήρησης του δικτύου.