Ιράν: Σε ισχύ η συνταγματική διαδοχή μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ

Σε τροχιά θεσμικών εξελίξεων βρίσκεται το Ιράν, καθώς τέθηκε σε ισχύ η συνταγματική διαδικασία διαδοχής μετά τον θάνατο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ιρανικά κρατικά και ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής (1/3) ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια πλήγματος στην Τεχεράνη. Λίγο αργότερα, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε επίσημα την είδηση, ανακοινώνοντας 40 ημέρες δημόσιου πένθους και επτά ημέρες γενικής αργίας.

Το Fars News Agency ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ βρισκόταν στο γραφείο του όταν σημειώθηκε το πλήγμα, ενώ αντίστοιχη επιβεβαίωση υπήρξε και από το Tasnim News Agency, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Η κρατική τηλεόραση IRIB έκανε λόγο για «μαρτύριο» του Ανώτατου Ηγέτη, χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Αρχικά υπήρξαν αντικρουόμενες πληροφορίες, καθώς κύκλοι της ιρανικής ηγεσίας διέψευδαν τα σχετικά σενάρια. Ωστόσο, η επιβεβαίωση ήρθε τόσο από τα κρατικά μέσα όσο και από επίσημες κυβερνητικές πηγές, ενώ αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα προκάλεσαν νέο κύμα συζητήσεων, χωρίς να έχει πιστοποιηθεί η αυθεντικότητά τους.

Σε διεθνές επίπεδο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε δημόσια στον θάνατο του Χαμενεΐ, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social. Λίγο αργότερα, στον επίσημο λογαριασμό του Ιρανού ηγέτη στο X δημοσιεύτηκε φωτογραφία με εδάφιο από το Κοράνι, σε μια κίνηση με έντονο συμβολισμό για το εσωτερικό ακροατήριο.

Πώς προβλέπεται η διαδοχή από το Σύνταγμα

Η διαδικασία επιλογής νέου ανώτατου ηγέτη ορίζεται ρητά από το ιρανικό Σύνταγμα και αποτελεί αρμοδιότητα της Συνέλευση των Ειδικών. Το όργανο αυτό, που αριθμεί 88 κληρικούς, είναι υπεύθυνο για την εκλογή του διαδόχου και είχε αναδείξει τον Χαμενεΐ στην ηγεσία το 1989.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η Συνέλευση οφείλει να κινηθεί άμεσα για την ανάδειξη νέου Ανώτατου Ηγέτη. Ωστόσο, οι συνθήκες ασφάλειας και η γενικότερη ένταση στην περιοχή ενδέχεται να επηρεάσουν τη χρονική εξέλιξη της διαδικασίας.

Προσωρινή άσκηση καθηκόντων

Μέχρι να ολοκληρωθεί η εκλογή, το Σύνταγμα προβλέπει μεταβατικό σχήμα ηγεσίας. Τα καθήκοντα του Ανώτατου Ηγέτη αναλαμβάνει προσωρινά τριμελές όργανο, στο οποίο συμμετέχουν ο πρόεδρος της χώρας, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένας κληρικός μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ηγείται επί του παρόντος της χώρας στο πλαίσιο της προβλεπόμενης μεταβατικής διαδικασίας, έως ότου η Συνέλευση των Ειδικών ολοκληρώσει την επιλογή του νέου ανώτατου ηγέτη.