Επίθεση Ισραήλ-ΗΠΑ στο Ιράν: Ποιες είναι οι επιπτώσεις για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Η επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν προκαλεί αμηχανία στην Ευρώπη και αναδεικνύει κινδύνους για την Ελλάδα, τόσο γεωπολιτικούς όσο και οικονομικούς.

Η χώρα μας παραμένει δεμένη στη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ και στη συνεργασία με τις ΗΠΑ, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να απευθύνει χθες έκκληση για αποκλιμάκωση και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, υπογραμμίζοντας παράλληλα την προστασία των αμάχων. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε στο έκτακτο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ την ανάγκη αποκλιμάκωσης και κυριαρχίας της διπλωματίας, ενώ η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη, με τη Γερμανία να στηρίζει άνευ όρων το Ισραήλ και Γαλλία και Ισπανία να εκφράζουν ανησυχία για τις συνέπειες της επίθεσης.

Η Αθήνα εστιάζει πρώτα στην ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στις χώρες του Περσικού Κόλπου και στην προστασία της ναυσιπλοΐας, ιδίως των ελληνικών πλοίων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικοινώνησε με ηγέτες Κατάρ, ΗΑΕ, Σαουδικής Αραβίας και Κύπρου, τονίζοντας την ανάγκη αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης και προστασίας των Ελλήνων στο εξωτερικό. Παράλληλα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεδιάσκεψη με πρέσβεις και πρόξενους για την ασφαλή επιστροφή πολιτών μόλις αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία.

Στο επίπεδο της άμυνας, πραγματοποιήθηκαν συσκέψεις υπό τον Νίκο Δένδια για την εφαρμογή πρωτοκόλλων ασφαλείας στη βάση της Σούδας, που παραμένει πλήρως λειτουργική και ενισχυμένη, ενώ πυροβολαρχία Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας καλύπτει εγκαταστάσεις της ARAMCO στο Ριάντ. Η φρεγάτα «Ύδρα» συμμετέχει στην ευρωπαϊκή επιχείρηση “Ασπίδες” στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις οικονομικές επιπτώσεις, με αυξήσεις στα καύσιμα και πιθανά αλυσιδωτά φαινόμενα στην αγορά. Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ από το Ιράν επηρεάζει τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου και τον ελληνικό εμπορικό στόλο, ενώ η ασφάλεια των ναυτικών και των τουριστικών υποδομών αποτελεί προτεραιότητα.

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν την εσωτερική αστάθεια στο Ιράν, με πολλαπλά κέντρα εξουσίας και ανεξέλεγκτες στρατιωτικές δυνάμεις, που καθιστούν δύσκολη την εγκαθίδρυση μεταβατικής κυβέρνησης και τη διασφάλιση διαλόγου με τη Δύση. Η Ομάν και η Σαουδική Αραβία παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες αποκλιμάκωσης.

Η Ελλάδα, παράλληλα, εμφανίζεται γεωπολιτικά αναβαθμισμένη ως buffer zone απέναντι στην Τουρκία, ενώ η πιθανότητα νέων προσφυγικών ροών εξαρτάται από την κατάσταση στο Ιράν και τη στάση της Τουρκίας. Η γενικότερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή ενισχύει πάντως τα μεταναστευτικά ρεύματα προς την Ευρώπη, με κύρια πηγή τα μέτωπα Αφγανιστάν-Πακιστάν.