Blackout στον ελληνικό εναέριο χώρο – Τι προκάλεσε το πρωτοφανές φιάσκο

Πρωτοφανές χάος προκλήθηκε χθες στον ελληνικό εναέριο χώρο με την κατάρρευση του FIR Αθηνών και την καθολική αναστολή πτήσεων.

Για ώρες η Ελλάδα βρέθηκε ουσιαστικά εκτός αεροπορικού χάρτη, με χιλιάδες επιβάτες εγκλωβισμένους, αναδεικνύοντας τα χρόνια προβλήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Παρά τις εξαγγελίες για εκσυγχρονισμό, τα απαρχαιωμένα συστήματα κατέρρευσαν, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες ειδικών και διεθνών φορέων.

Σύμφωνα με την ΥΠΑ, το πρόβλημα εκδηλώθηκε ταυτόχρονα σε διαφορετικές συχνότητες υπό τη μορφή «θορύβου», προερχόμενο από τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η ασφάλεια των πτήσεων διασφαλίστηκε σε όλα τα στάδια, ενώ το περιστατικό χαρακτηρίζεται πρωτοφανές ως προς την έκταση και τη μορφή του, με ενδελεχή διερεύνηση από ηλεκτρονικούς μηχανικούς σε εξέλιξη.

Τρεις συνέπειες του φιάσκου
Ο πιλότος και δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, συνοψίζει τις συνέπειες σε τρία επίπεδα: πρώτον, μειώθηκε το πρόσθετο περιθώριο ασφάλειας των πτήσεων. Δεύτερον, προκλήθηκε εκτεταμένη ταλαιπωρία επιβατών και πλήγμα στη διεθνή εικόνα της χώρας. Τρίτον, απαιτούνται άμεσες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των δομικών προβλημάτων, τα οποία παραμένουν χρόνια, με το ελληνικό σύστημα να βασίζεται σε τεχνολογία δεκαετίας ’80–’90 και περιορισμένες αναβαθμίσεις.

Το πρόβλημα επηρέασε τις επικοινωνίες στο FIR Αθηνών και προκάλεσε ακυρώσεις, εκτροπές και καθυστερήσεις εκατοντάδων πτήσεων, με διεθνή μέσα όπως το Reuters και το CNN να καταγράφουν το περιστατικό ως σπάνιο για χώρα της ΕΕ. Η ΥΠΑ, σε συνεργασία με το EUROCONTROL και ειδικό εξοπλισμένο αεροσκάφος, επανέφερε τις επικοινωνίες πλήρως έως τις 17:00, αποκαθιστώντας τη ροή της εναέριας κυκλοφορίας στα κανονικά επίπεδα.

Νομικό πλαίσιο και σχέδιο αναβάθμισης
Το blackout συνέπεσε με την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω μη συμμόρφωσης με κανονισμούς-κλειδιά για την ασφάλεια και τον εκσυγχρονισμό του εναέριου χώρου, όπως οι Κανονισμοί (ΕΕ) 2018/1048 και 2017/373. Το γεγονός ανέδειξε την ανάγκη άμεσων δράσεων για αναβάθμιση και ψηφιοποίηση των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας.

Η κυβέρνηση παρουσίασε Σχέδιο Δράσης 2025–2028 για αναβάθμιση της ΥΠΑ, με 364 δράσεις, επένδυση 313 εκατ. ευρώ, νέα ραντάρ Mode S, σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας και θεσμικό μετασχηματισμό της ΥΠΑ σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Στόχος είναι η πλήρης εκσυγχρονισμένη και ασφαλής λειτουργία του ελληνικού εναέριου χώρου, με ιδιαίτερη προσοχή στο νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου.