Σαν σήμερα 1/1/44: Το 2-1 επί του Παναθηναϊκού εν καιρό κατοχής

Σαν σήμερα, 1 Ιανουαρίου 1944, η ΑΕΚ αντιμετώπισε τον Παναθηναϊκό στο γήπεδο της Λεωφόρου και επικράτησε με 2-1, σε φιλική αναμέτρηση που διεξήχθη στο πλαίσιο του Κυπέλλου Εορτών ή Κυπέλλου Χριστουγέννων.

Η Αθήνα βρισκόταν ακόμη υπό γερμανική κατοχή, σε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της. Έναν χρόνο νωρίτερα είχε ιδρυθεί η ΕΕΑ (Ένωση Ελλήνων Αθλητών), με πρωτοβουλία σπουδαίων μορφών του ελληνικού αθλητισμού, όπως οι Καραμπάτης, Χέλμης, Μαρόπουλος, Σκιαδάς, Φραγκούδης, αλλά και ο Γρηγόρης Λαμπράκης. Η ίδρυση της ΕΕΑ αποτέλεσε μια πράξη αντίστασης, με βασικό στόχο την τόνωση του ηθικού αθλητών και φιλάθλων, τη διοργάνωση αγώνων για τη συγκέντρωση τροφίμων προς ενίσχυση των πιο αδύναμων, αλλά και την ανάπτυξη αντιστασιακής δράσης μέσα από τον αθλητισμό.

Η ΕΕΑ και τα τουρνουά της Κατοχής

Μέσα από την ΕΕΑ, οι ποδοσφαιριστές είχαν την ευκαιρία να αφήσουν προσωρινά τη στρατιωτική στολή και να φορέσουν ξανά τη φανέλα της ομάδας τους. Μετά τη χορήγηση ειδικής άδειας από τις κατοχικές αρχές, ξεκίνησαν να διοργανώνονται τουρνουά όπως το Κύπελλο Πόλεων, το Πρωτάθλημα Κατοχής, το Πρωτάθλημα Ενώσεως, αλλά και τα κύπελλα Χριστουγέννων και Πάσχα. Παρά τον φόβο του κατακτητή και τον κίνδυνο επιτήρησης, οι αγώνες αυτοί γνώριζαν τεράστια απήχηση, με χιλιάδες φιλάθλους να γεμίζουν τα γήπεδα που δεν είχαν επιταχθεί.

Το Κύπελλο Χριστουγέννων και οι νίκες της ΑΕΚ

Το συγκεκριμένο τουρνουά έκανε πρεμιέρα ανήμερα των Χριστουγέννων του 1943, με τον Ολυμπιακό να επικρατεί του Παναθηναϊκού με 5-2. Λίγες ημέρες αργότερα, την Πρωτοχρονιά του 1944, η ΑΕΚ νίκησε τους «πράσινους» με 2-1 στη Λεωφόρο. Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τις ενδεκάδες και τους σκόρερ της αναμέτρησης, πιθανότατα λόγω περιορισμών από το γερμανικό διοικητήριο. Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο πως σε άλλους αγώνες της ίδιας περιόδου έχουν σωθεί αντίστοιχα στοιχεία.

Οκτώ ημέρες μετά, η Ένωση επικράτησε και του Ολυμπιακού με 1-0, με μοναδικό καταγεγραμμένο στοιχείο το γκολ του Κώστα Μαρόπουλου στο 38ο λεπτό. Εκείνη την εποχή, η ΑΕΚ και ο Ολυμπιακός ήταν οι ομάδες που διατήρησαν σε μεγάλο βαθμό την προπολεμική τους δυναμική, με την Ένωση να θεωρείται η κορυφαία ομάδα της χώρας τη στιγμή της ιταλικής εισβολής.

Η ΑΕΚ της αξιοπρέπειας και της αντοχής

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι ποδοσφαιριστές εκείνης της γενιάς αγωνίζονταν επί 90 λεπτά χωρίς ουσιαστική προπόνηση και, συχνά, χωρίς επαρκή σίτιση. Στα κιτρινόμαυρα εκείνων των δύσκολων χρόνων φόρεσαν τη φανέλα παίκτες-σύμβολα, όπως ο Κώστας Μαρόπουλος, ιδρυτικό μέλος της ΕΕΑ, αλλά και ο Κοντούλης, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα εκτελέστηκε από τους Γερμανούς. Μαζί τους αγωνίστηκαν ποδοσφαιριστές όπως οι Σκλαβούνος, Γάσπαρης, Σίμος, Μανέττας, Χατζησταυρίδης, Τζανετής, Κουτσουλιέρης, Ρίμπας, Βασιλείου, Δελαβήνιας, Τζιραλίδης, Σέλτσικας και άλλοι, γράφοντας μια από τις πιο ηρωικές σελίδες στην ιστορία της ΑΕΚ.